रास्वपाको समानुपातिक सूचीमा 'प्राइमेरी' उलटपुलट: पार्टीभित्र तीव्र असन्तोष

काठमाडौँ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूचीलाई लिएर पार्टीभित्र तीव्र असन्तुष्टि चुलिएको छ। पार्टीले आन्तरिक लोकतन्त्रको अभ्यास भन्दै गरेको 'प्राइमेरी इलेक्सन'को नतिजा र आयोगमा बुझाइएको अन्तिम सूचीबीच ठूलो खाडल देखिएपछि विवाद सतहमा आएको हो।
पार्टी नेतृत्वले प्राइमेरीमा लोकप्रिय मत ल्याएका उम्मेदवारलाई पन्छाएर कम मत ल्याएका र अन्य समूहबाट आएका व्यक्तिहरूलाई प्राथमिकता दिएको आरोप लागेको छ।
मुख्य विवादका बुँदाहरू:
- लोकप्रिय उम्मेदवार पछाडि: प्राइमेरी इलेक्सनमा सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका रमेश प्रसाईलाई पाँचौँ नम्बरमा धकेलिएको छ। उनको स्थानमा प्राइमेरीमा सातौँ स्थानमा रहेका विपीन आचार्यलाई पहिलो नम्बरमा राखिएको छ। प्रसाईले यसबारे सार्वजनिक रूपमै असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै थप कदम चाल्ने सङ्केत दिएका छन्।
- कोटाको प्रभाव: बालेन शाह समूह र उज्यालो नेपाल पार्टीसँगको एकता र समन्वयका नाममा प्राइमेरीमा सहभागी नै नभएका वा कम मत ल्याएका व्यक्तिहरूलाई शीर्ष स्थान दिइएको छ। खस–आर्य कोटामा बालेन शाहको कोटाबाट सचिन ढकाल (चन्द्र ढकालका छोरा) लाई दोस्रो नम्बरमा ल्याइएको छ।
- महिला र दलित समूहमा असन्तुलन: खस–आर्य महिलातर्फ सर्वाधिक मत ल्याएकी रञ्जु दर्शनालाई १०औँ नम्बरमा पुर्याइएको छ भने पहिलो नम्बरमा सहप्रवक्ता प्रतिभा रावल र दोस्रोमा बालेन समूहकी विदुषी राणालाई राखिएको छ।
- दलित समूहको उपेक्षा: प्राइमेरीमा पहिलो भएका विजय जैरु सूचीबाटै बाहिरिएका छन्। दलित महिलातर्फ उज्यालो नेपालको कोटाबाट रिमा विश्वकर्मालाई शीर्ष स्थान दिइएको छ।
चर्चित अनुहारहरू सूचीमा
विवादका बीच पार्टीले प्रकाश सपुत र पूर्व क्रिकेट कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल जस्ता चर्चित अनुहारहरूलाई पनि ११० जनाको बन्दसूचीमा समावेश गरेको छ।
"प्राइमेरी इलेक्सनलाई आधार मानेर उम्मेदवार छनोट गर्ने प्रतिबद्धता विपरीत नेतृत्वले 'सेटिङ'मा नाम तलमाथि गरेको भन्दै पुराना कार्यकर्ताहरूले सामाजिक सञ्जाल र पार्टी बैठकहरूमा आक्रोश पोखिरहेका छन्।"
पार्टी नेतृत्वले भने एकता प्रक्रिया र समावेशी सन्तुलन मिलाउनुपर्ने कानुनी बाध्यताका कारण सूचीमा केही परिमार्जन गर्नुपरेको दाबी गरेको छ। यद्यपि, प्राइमेरीको नतिजालाई लत्याउँदा आगामी निर्वाचनमा यसले पार्टीको छवि र जनमतमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने चासोको विषय बनेको छ।