काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको तयारी तीव्र भइरहेका बेला पार्टीको भातृ संस्था नेपाल तामाङ संघका केन्द्रीय सभापति रामकृष्ण लामा (इन्द्र) ले कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्य पदमा उम्मेदवारी दिने तयारी गरेका छन्। तामाङ समुदायको सामाजिक, सांस्कृतिक तथा राजनीतिक अधिकारका विषयमा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएका लामा अब पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वमा तामाङ समुदायको आवाजलाई थप प्रभावकारी रूपमा स्थापित गर्ने उद्देश्यसहित अघि बढेका हुन्।उनी नेपाल तामाङ घेदुङ संघका पनी केन्द्रिय अध्यक्ष हुन।
लामाको सम्भावित उम्मेदवारीले नेपाली कांग्रेसभित्र तामाङ समुदायको प्रतिनिधित्व, आदिवासी जनजातिको सहभागिता, समावेशी नेतृत्व र भातृ संगठनहरूको भूमिकाबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। तामाङ समुदायको संगठन निर्माणदेखि पार्टीको आन्तरिक राजनीतिसम्म सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका लामाले आफूलाई समुदाय र पार्टीबीचको प्रभावकारी सेतुका रूपमा प्रस्तुत गर्ने तयारी गरेका छन्।
तामाङ संघको नेतृत्वदेखि कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतितर्फ
नेपाली कांग्रेसको भातृ संस्था नेपाल तामाङ संघका केन्द्रीय सभापतिका रूपमा रामकृष्ण लामा (इन्द्र) ले संगठन विस्तार, संस्थागत विकास र तामाङ समुदायका अधिकारसम्बन्धी मुद्दालाई राजनीतिक बहसमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्। नेपाली कांग्रेसको आधिकारिक वेबसाइटले समेत नेपाल तामाङ संघको अध्यक्षका रूपमा रामकृष्ण लामाको नाम उल्लेख गरेको छ।
लामालाई २०८० असार १८ गते नेपाल तामाङ संघको केन्द्रीय अध्यक्षमा मनोनयन गरिएको र उहाँको नेतृत्वमा ३९ सदस्यीय केन्द्रीय कार्यसमिति विस्तार गरिएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। सो क्रममा विभिन्न जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व हुने गरी केन्द्रीय सदस्यहरू चयन गरिएको उल्लेख छ।
तामाङ संघको नेतृत्व सम्हालेपछि लामाले संगठनलाई देशव्यापी रूपमा विस्तार गर्ने, जिल्ला तथा प्रदेश तहमा संरचना निर्माण गर्ने र तामाङ समुदायका साझा मुद्दालाई नेपाली कांग्रेसको राजनीतिक एजेन्डासँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएका छन्। भाषा, संस्कृति, पहिचान, शिक्षा, रोजगारी, राजनीतिक प्रतिनिधित्व र सामाजिक न्यायका विषयलाई उनले आफ्नो राजनीतिक सक्रियताको प्रमुख आधार बनाउँदै आएका छन्।
नेपाल लोकतन्त्रवादी आदिवासी जनजाति महासंघको गतिविधिमा समेत लामाले जिम्मेवारी निर्वाह गरेका छन्। महासंघको प्रथम महाधिवेशन तयारीका क्रममा उनलाई स्वयंसेवक परिचालन उपसमितिको संयोजकको जिम्मेवारी दिइएको समाचारहरूमा उल्लेख छ।
यसले लामा तामाङ समुदायको संगठनभित्र मात्र सीमित नभई आदिवासी जनजाति समुदायको साझा राजनीतिक तथा सामाजिक अभियानमा समेत सक्रिय रहेको देखाउँछ।
संगठन विस्तारमा सक्रियता
नेपाल तामाङ संघको केन्द्रीय नेतृत्वमा रहेपछि लामा विभिन्न प्रदेश तथा जिल्लामा संगठन निर्माण, अधिवेशन प्रक्रिया र कार्यकर्ता परिचालनमा सक्रिय हुँदै आएका छन्। संघको संगठनलाई स्थानीय तहसम्म विस्तार गर्ने, नयाँ पुस्तालाई नेतृत्वमा जोड्ने र तामाङ समुदायका विभिन्न समूहबीच समन्वय कायम गर्ने कार्यमा उनको भूमिका देखिन्छ।
कोशी प्रदेशमा संघको संगठनात्मक संरचना निर्माणदेखि प्रदेशस्तरीय गतिविधिमा समेत उनको सक्रियता देखिएको छ। २०८३ भदौमा कोशी प्रदेश संयोजक नियुक्त गर्ने क्रममा जारी पत्रमा पनि केन्द्रीय सभापति रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को हस्ताक्षर रहेको उल्लेख छ।
ललितपुरलाई लामाको राजनीतिक तथा सामाजिक आधार क्षेत्रका रूपमा पनि समाचारहरूले उल्लेख गरेका छन्। नेपाल तामाङ संघ ललितपुरको अधिवेशनसम्बन्धी समाचारमा उनलाई केन्द्रीय सभापति तथा तामाङ समुदायको अधिकार, भाषा, संस्कृति, कला, साहित्य र पहिचान संरक्षणका विषयमा धारणा राख्ने नेताका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
लामाले तामाङ समुदायको पहिचान संरक्षणलाई केवल सांस्कृतिक विषयका रूपमा नभई राजनीतिक अधिकार र राज्य संरचनामा समान सहभागितासँग जोडेर हेर्दै आएका छन्। उनका गतिविधिमा तामाङ भाषा, परम्परा, कला, साहित्य र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणसँगै समुदायको शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र राजनीतिक पहुँचका विषय पनि प्राथमिकतामा पर्ने गरेका छन्।
यसअघि ललितपुर क्षेत्र नं. १ बाट निर्वाचनसम्बन्धी सिफारिस सार्वजनिक हुँदा महासमिति सदस्य रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को नाम समानुपातिकतर्फ सिफारिस भएको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको थियो।
तामाङ समुदायको आवाजलाई केन्द्रीय नेतृत्वमा पुर्याउने लक्ष्य
लामाको उम्मेदवारीको मुख्य आधार तामाङ समुदायको राजनीतिक प्रतिनिधित्वलाई नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय संरचनामा थप बलियो बनाउनु रहेको बताइएको छ। नेपालमा आदिवासी जनजाति समुदायको जनसंख्या उल्लेख्य भए पनि पार्टीका निर्णायक तहमा उनीहरूको प्रतिनिधित्व अझै अपेक्षाकृत कम रहेको गुनासो रहँदै आएको छ।
यही सन्दर्भमा लामाले तामाङ समुदायका समस्या, माग र आकांक्षालाई पार्टीको नीति निर्माण तहसम्म पुर्याउने लक्ष्य राखेका छन्। तामाङ समुदायका लागि शिक्षा, रोजगारी, उद्यमशीलता, भाषा संरक्षण, सांस्कृतिक अधिकार, समानुपातिक सहभागिता र राज्यका सबै तहमा पहुँच विस्तारका विषयलाई उनले प्राथमिकताका साथ उठाउने तयारी गरेका छन्।
उनका समर्थकहरूका अनुसार तामाङ संघको नेतृत्वमा रहँदा प्राप्त संगठनात्मक अनुभव, विभिन्न जिल्ला तथा प्रदेशमा निर्माण भएको सम्बन्ध र नेपाली कांग्रेसभित्रको लामो राजनीतिक सक्रियता उनको उम्मेदवारीका प्रमुख आधार हुन्। उनीहरू लामाले समुदायको भावना बुझ्ने, संगठनलाई परिचालन गर्न सक्ने र पार्टीको मूलधारमा आदिवासी जनजातिको मुद्दालाई प्रभावकारी रूपमा उठाउन सक्ने दाबी गर्छन्।
अब केन्द्रीय सदस्यको तयारी
यही संगठनात्मक पृष्ठभूमि र राजनीतिक सक्रियतालाई आधार बनाउँदै लामा नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य पदका लागि उम्मेदवारीको तयारीमा रहेको बताइएको छ।
लामाको उम्मेदवारीले विशेषगरी तामाङ समुदायभित्र कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा आफ्नो प्रतिनिधित्वको विषयलाई चर्चामा ल्याएको छ। साथै आदिवासी जनजाति समुदायको राजनीतिक सहभागिता, समावेशी प्रतिनिधित्व र पार्टीका भातृ संगठनलाई मूल पार्टीको केन्द्रीय संरचनासँग थप प्रभावकारी रूपमा जोड्ने विषय पनि बहसको हिस्सा बन्ने देखिन्छ।
नेपाल तामाङ संघको केन्द्रीय सभापतिका रूपमा लामाले देशभरका तामाङ कार्यकर्ता, शुभेच्छुक र कांग्रेस समर्थकसँग निरन्तर संवाद गर्दै आएका छन्। संगठनका गतिविधिलाई सक्रिय बनाउने, स्थानीय तहका कार्यकर्तालाई पार्टीको मूलधारसँग जोड्ने र तामाङ समुदायका युवालाई राजनीतिक प्रक्रियामा सहभागी गराउने उनको प्रयासले उम्मेदवारीको आधार थप बलियो बनाएको समर्थकहरूको भनाइ छ।
यद्यपि, उम्मेदवारीको अन्तिम अवस्था निर्वाचन प्रक्रिया र औपचारिक मनोनयनसँग जोडिने भएकाले हाललाई यसलाई उम्मेदवारीको तयारी/घोषणाका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।
महाधिवेशनको तयारी तीव्र
नेपाली कांग्रेसले १५औँ केन्द्रीय महाधिवेशनका लागि विभिन्न तहका अधिवेशन सम्पन्न गर्दै केन्द्रीय महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढाएको छ। कांग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले यसअघि केन्द्रीय महाधिवेशन २०८३ असोज १६ देखि १९ गतेसम्म गर्ने कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको थियो।
पछिल्लो चरणमा कांग्रेसले असोज १८ गते काठमाडौंको खुलामञ्चमा महाधिवेशन उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ।
वडा तथा पालिका तहका अधिवेशनहरू समेत अघि बढिरहेका छन्। कांग्रेसका अनुसार ७३ जिल्लाका ६ हजार १३२ वडामा वडा अधिवेशन सम्पन्न भइसकेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।
महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा विभिन्न समुदाय, भूगोल, वर्ग र संगठनात्मक पृष्ठभूमिबाट केन्द्रीय नेतृत्वमा प्रतिनिधित्वका लागि नेताहरूको सक्रियता बढिरहेको छ। पार्टीभित्र समावेशी नेतृत्व, पुस्तान्तरण, संगठन सुदृढीकरण र समुदायगत प्रतिनिधित्वका विषयमा पनि छलफल तीव्र बनेको छ।
यही राजनीतिक वातावरणमा रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को उम्मेदवारीलाई तामाङ समुदायको प्रतिनिधित्वसँगै नेपाली कांग्रेसको समावेशी चरित्रलाई थप बलियो बनाउने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।
तामाङ समुदायको नजर
रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को केन्द्रीय सदस्य पदमा उम्मेदवारीको तयारीसँगै तामाङ समुदायबाट कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा हुने प्रतिनिधित्वको विषयले थप चर्चा पाएको छ।
नेपाल तामाङ संघको नेतृत्वमा रहँदा विभिन्न जिल्ला तथा प्रदेशमा संगठन विस्तारसँग जोडिएका गतिविधिमा सहभागी भएका लामाको अबको राजनीतिक यात्रा कांग्रेसको केन्द्रीय संरचनासँग जोडिने तयारीमा देखिन्छ। उनका समर्थकहरूले संगठनात्मक अनुभव, तामाङ समुदायसँगको सम्बन्ध तथा पार्टीभित्रको सक्रियतालाई उनको उम्मेदवारीको आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्।
तामाङ समुदायका अगुवाहरूले लामाको उम्मेदवारीलाई समुदायको साझा आवाजलाई पार्टीको उच्च तहमा पुर्याउने अवसरका रूपमा लिएका छन्। उनीहरूका अनुसार तामाङ समुदायले लामो समयदेखि राजनीतिक प्रतिनिधित्व, राज्यका निकायमा समान पहुँच र नीति निर्माण प्रक्रियामा प्रभावकारी सहभागिताको माग गर्दै आएको छ। यस्तो अवस्थामा समुदायसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका र संगठन निर्माणको अनुभव भएका नेताको उम्मेदवारीले तामाङ समुदायको राजनीतिक आत्मविश्वास बढाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
लामाको उम्मेदवारीले तामाङ समुदायभित्र मात्र नभई अन्य आदिवासी जनजाति समुदायमा पनि सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने देखिन्छ। पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वमा विविध समुदायको सहभागिता बढेमा नेपाली कांग्रेसको संगठन अझ समावेशी, प्रतिनिधिमूलक र जनमुखी बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।
समावेशी कांग्रेस निर्माणको बहस
नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा तामाङ समुदायको प्रतिनिधित्वको प्रश्न केवल एउटा व्यक्तिको उम्मेदवारीसँग मात्र सम्बन्धित विषय होइन। यो पार्टीभित्र आदिवासी जनजाति, दलित, महिला, मधेसी, पिछडिएका क्षेत्र र अन्य सीमान्तकृत समुदायको सहभागिता कति प्रभावकारी छ भन्ने व्यापक प्रश्नसँग जोडिएको छ।
रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को उम्मेदवारीले यही बहसलाई थप अगाडि ल्याएको छ। पार्टीका भातृ तथा शुभेच्छुक संस्थाहरूले समुदायगत संगठन निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आए पनि ती संस्थाबाट मूल पार्टीको निर्णय तहमा पुग्ने प्रतिनिधित्व अझै पर्याप्त नभएको धारणा रहँदै आएको छ।
लामाले केन्द्रीय सदस्यका रूपमा अवसर पाएमा तामाङ समुदायका मुद्दालाई पार्टीको नीति, कार्यक्रम र संगठनात्मक निर्णयसँग जोड्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै आदिवासी जनजाति समुदायका साझा सवाललाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा थप प्रभावकारी रूपमा उठाउने अवसर पनि प्राप्त हुने समर्थकहरूको विश्वास छ।
आगामी बाटो
आगामी महाधिवेशनमा लामाको उम्मेदवारी औपचारिक रूपमा कसरी अघि बढ्छ र केन्द्रीय सदस्यको प्रतिस्पर्धामा उनको राजनीतिक यात्रा कुन दिशामा जानेछ भन्ने विषय भने महाधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रियासँगै स्पष्ट हुनेछ।
तर उम्मेदवारीको तयारीले नै तामाङ समुदायभित्र नयाँ राजनीतिक उत्साह सिर्जना गरेको छ। संगठन निर्माण, समुदायको अधिकार, समावेशी प्रतिनिधित्व र पार्टीभित्रको सक्रिय भूमिकालाई आधार बनाउँदै लामा केन्द्रीय नेतृत्वमा पुग्ने प्रयासमा छन्।
उनको उम्मेदवारी सफल भएमा नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय संरचनामा तामाङ समुदायको आवाज थप स्पष्ट रूपमा सुनिने अपेक्षा गरिएको छ। साथै यसले पार्टीभित्र आदिवासी जनजाति समुदायको प्रतिनिधित्व विस्तार, भातृ संगठनको सुदृढीकरण र समावेशी नेतृत्व निर्माणमा समेत योगदान पुर्याउन सक्ने देखिन्छ।
रामकृष्ण लामा (इन्द्र) को उम्मेदवारीले नेपाली कांग्रेसभित्र तामाङ समुदायको प्रतिनिधित्व, आदिवासी जनजातिको सहभागिता र समावेशी राजनीतिक संरचनाको बहसलाई थप अगाडि ल्याएको छ। तामाङ समुदायको संगठनात्मक शक्ति, राजनीतिक चेतना र नेतृत्व क्षमतालाई केन्द्रीय तहमा स्थापित गर्ने प्रयासका रूपमा उनको उम्मेदवारीलाई हेरिएको छ।
@ShineENews
