नेपालको राजनीति भविष्यमा कसरी अझ राम्रो बन्न सक्छ?
यति धेरै परिवर्तनका बाबजुद पनि राजनीतिक अस्थिरता, कमजोर शासन प्रणाली, भ्रष्टाचार र जनविश्वासको अभाव जस्ता समस्या अझै कायम छन्। अब प्रश्न उठ्छ— भविष्यमा नेपालको राजनीति कसरी अझ राम्रो बनाउन सकिन्छ?
१. राजनीतिक स्थिरता र दीर्घकालीन सोच
नेपालको सबैभन्दा ठूलो समस्या बारम्बार सरकार परिवर्तन हुनु हो। सरकार टिक्न नसक्दा न त नीति निरन्तरता हुन्छ, न त विकास योजनाहरू प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन्छन्। राजनीतिक दलहरूले सत्ताको खेलभन्दा माथि उठेर दीर्घकालीन राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
२. जिम्मेवार र पारदर्शी नेतृत्व
नेतृत्व केवल भाषण र आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित हुनु हुँदैन। जनताले अब इमानदार, उत्तरदायी र पारदर्शी नेता खोजिरहेका छन्। सार्वजनिक सम्पत्ति, बजेट खर्च र निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता आए मात्र जनविश्वास पुनः स्थापित हुन सक्छ।
३. भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा कडाइ
भ्रष्टाचार नेपालको विकासको सबैभन्दा ठूलो बाधक हो। कानून कागजमै सीमित नभई कडाइका साथ कार्यान्वयन हुनुपर्छ। राजनीतिक पहुँचका आधारमा होइन, प्रमाणका आधारमा कारबाही हुने संस्कार विकास गर्नुपर्छ।
४. युवाको सक्रिय राजनीतिक सहभागिता
नेपालको जनसंख्याको ठूलो हिस्सा युवा छन्, तर निर्णय गर्ने तहमा उनीहरूको सहभागिता कम छ। शिक्षित, सक्षम र नयाँ सोच भएका युवालाई राजनीतिमा प्रवेश गर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ। युवाको सहभागिताले राजनीति आधुनिक, प्रविधिमैत्री र उत्तरदायी बन्न सक्छ।
५. विचारधाराभन्दा माथि उठेको राष्ट्रिय एजेन्डा
दलहरूबीच विचारधाराको भिन्नता स्वाभाविक हो, तर शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, पूर्वाधार र प्रविधि विकासजस्ता विषयमा साझा राष्ट्रिय एजेन्डा हुन जरुरी छ। देश निर्माण दलभन्दा माथि हुनुपर्छ।
६. जनतासँग निरन्तर संवाद
राजनीति चुनावको समयमा मात्र होइन, हरेक दिन जनतासँग जोडिनुपर्ने प्रक्रिया हो। जनगुनासा सुन्ने, प्रतिक्रिया लिने र समाधान गर्ने संस्कार विकास भए राजनीति जनमुखी बन्न सक्छ।
निष्कर्ष
नेपालको राजनीति सुध्रनु केवल नेताहरूको जिम्मेवारी मात्र होइन, नागरिकको चेतना, सहभागिता र दबाब पनि उत्तिकै आवश्यक छ। यदि राजनीति सेवा, नीति र नैतिकतामा आधारित भयो भने नेपाल स्थिर, समृद्ध र उज्ज्वल भविष्यतर्फ अगाडि बढ्न सक्छ।
राजनीति बदलिन सक्छ—यदि नियत बद्लिन्छ।